TEKST DO MEDYTACJI

Chrystus, jedyny fundament Kościoła. Ekskluzywność i inkluzywność Chrystusa.
Fragment tekstu Gérarda Siegwalta opublikowanego w czasopiśmie „Revue Irénikon”

Temat „Chrystus, jedyny fundament Kościoła” afirmuje — wraz z jedynością Chrystusa – jedność Kościoła. Jeden Chrystus, jeden Kościół tego jedynego Chrystusa! Pomyślmy o Ef 4,3: „Starajcie się zachować jedność ducha dzięki więzi, jaką jest pokój. Jedno jest Ciało i jeden Duch…, jeden jest Pan, jedna wiara, jeden chrzest, jeden Bóg i Ojciec wszystkich, który jest ponad wszystkimi, przez wszystkich i we wszystkich”. Pomyślmy także o Symbolu Nicejskim: „Wierzę w jeden, święty, powszechny i apostolski Kościół”. Wyznanie wiary dotyczące jedności Kościoła od najwcześniejszego chrześcijaństwa łączy się z pluralnością Kościołów: Nowy Testament posługuje się zarówno liczbą pojedynczą „Kościół”, jak i mnogą „Kościoły”. Jeden Kościół Chrystusa różnicuje się w Kościoły partykularne, stosownie do konkretnych miejsc swojego zakorzenienia. Miejsca te nie są jedynie geograficzne (Jerozolima, Antiochia, Korynt, Rzym itd.), lecz także teologiczne: istnieją tzw. Kościoły petriańskie (lub palestyńskie, mające swój początek w Jerozolimie), Kościoły pawłowe (przy czym wyróżnia się pierwsze Kościoły pawłowe oraz późniejsze Kościoły pawłowe znane z listów pasterskich) oraz Kościoły janowe. Wiemy, że współistnienie tych różnych nurtów chrześcijaństwa nie obywało się bez napięć, a nawet konfliktów — wystarczy pomyśleć o sporze, który przeciwstawił Pawła z jednej strony, a Piotra i Jakuba z drugiej […]. Jedyny Kościół Chrystusa nigdy nie był Kościołem jednolitym; zawsze był Kościołem pluralistycznym. Jest to także twierdzenie 1 Listu do Koryntian 12, które odnosi się najpierw do danej wspólnoty kościelnej: „Różne są dary (charyzmaty), lecz ten sam Duch”; stwierdzenie to można odnieść również do różnorodności Kościołów. Można więc powiedzieć: nie ma żywej jedności — w prawdzie i miłości — bez różnorodności; nie ma żywej różnorodności — w prawdzie i miłości — bez jedności.

MODLITWA WSTAWIENNICZA

Panie, dziękujemy Ci za akademiki w Nantes powierzony Wspólnocie Chemin Neuf, z młodymi ludźmi z różnych kultur, wyznań i religii. Wraz z nimi powierzamy Ci również wszystkich młodych przyjmowanych w naszych domach na całym świecie. Bogactwo tej różnorodności otwiera nas na wielkość i miłość, jaką darzysz każdego z nas.

Przyjdź, Duchu Święty, objawiaj się nadal w naszym wspólnym życiu i udziel nam łaski jedności pośród całej naszej różnorodności.

Boże pokoju i komunii, powierzamy Ci Kościoły Wschodu i Bliskiego Wschodu, zrodzone u samych źródeł Ewangelii i doświadczone ranami czasu.

Przedstawiamy Ci osoby konsekrowane, rodziny oraz wszystkich chrześcijan, których wiara może być osłabiona przez lęk, wygnanie, przemoc i zapomnienie.

Przyjdź, Duchu Święty, i obdarz te wspólnoty cierpliwością, która przechodzi przez noc, oraz nadzieją, która nie zawodzi. Niech będą dla świata pokornym i jasnym znakiem wytrwałości, pojednania i pokoju.

Boże miłości, dziękujemy Ci za Kościoły Ewangelickie i zielonoświątkowe na świecie. Powierzamy Ci pastorów, biskupów oraz wszystkich odpowiedzialnych za te Kościoły.

Przyjdź, Duchu Święty, chroń i umacniaj ich wierność Twojemu Słowu. Udziel tym Kościołom łaski jedności, aby pasja głoszenia Twojego Królestwa szerzyła się na świecie.

TEKST DO MEDYTACJI

Rozmowa kard. Grzegorza Rysia z młodzieżą z Duszpasterstwa Akademickiego “U Brata” przy Parafii św. Alberta w Krakowie 19 stycznia 2016

 
Jak rozmawiać, żeby nie tracić swojej tożsamości? Tak, że jestem katolikiem. Tak samo, jak ten człowiek, który ze mną rozmawia, jest protestantem. I to nie oznacza, że ja się od niego nie mogę czegoś nauczyć, i on nie może się nauczyć czegoś ode mnie. Papież Franciszek (to jest odpowiedź najważniejsza) zdefiniował ekumenizm jako wymianę duchowych darów. To jest w Evangelii Gaudium. Wymianę duchowych darów, czyli ekumenizm nie polega na tym, że ja wiem na przykład, w co wierzą luteranie. To są studia. Nie chodzi o to, że ja mam wiedzę, co do ich poglądów. Tylko, że chcę czerpać  z duchowych darów, jakie są złożony w tym kościele, i w ludziach, którzy są w tym kościele. To znaczy, że we mnie jest przekonanie, że Duch Święty w tym kościele działa. Jestem ciekaw tego, co Duch Święty w tym kościele sprawia, bo to mnie też może zbudować.

Ekumenizm jest wymianą duchowych darów, nie jest tylko wiedzą o sobie. To się nie kłóci z tym, że jako katolik jestem przekonany, że pełna kościoła jest w kościele katolickim. To nie oznacza, że poza kościołem katolickim jest próżnia eklezjalna, tak jak mówił Jan Paweł II. Kościół jest tam, gdzie działa Duch Święty. Na mszy wyznawaliśmy wiarę i mówiliśmy, że wierzę w jeden święty, powszechny i apostolski kościół. To znaczy, wierzę w jeden Kościół. Kościół jest jeden. Chrześcijanie są podzieleni między sobą, ale kościół jest jeden. To co sprawia, że jesteśmy jednym kościołem, to sprawia Duch Święty, w którym jesteśmy ochrzczeni w jedno ciało.

Najwyższa pora jest przestawić te wajchę, żeby mieć świadomość tego co nas łączy, a nie zaczynać od tego, co nas dzieli. Jak ludzie się między sobą kłócą, to mówią te rzeczy nie raz obrzydliwe. I to jest w dwie strony. […] Tak ludzie rozmawiają ze sobą wtedy, kiedy tak naprawdę chodzi o kompletnie co innego, i po prostu się leją i się nienawidzą, a potrzebują religii jako rodzaju sztandaru i używają wtedy religii, jak siekiery czy łoma. Natomiast, gdyby tych samych ludzi zaczynamy zapytać: „Stań, i powiedz, co w tej Twojej wierze jest najważniejsze?” Odpowie sobie: „Najważniejszy jest Jezus Chrystus” A dla niego też. To znaczy, że w spotkaniu z Jezusem Chrystusem możecie się też spotkać między sobą, Nie możesz powiedzieć, że tylko ciebie Chrystus swoją łaską ciągnie do siebie. Bo jego też pociąga łaską do siebie, miłością do siebie. Możecie się spotkać w Chrystusie. Powinniście się spotkać we chrzcie. Jak nie ma tego spotkania, to nas nie interesują żadne następne kroki na tej drodze. Jak robisz ten krok i następny, otwiera się pole, co jeszcze możemy razem?

MODLITWA WSTAWIENNICZA

Na Europejskim Spotkaniu Taizé w Paryżu zostało ogłoszone, że następne zgromadzenie odbędzie się w Łodzi, w Polsce. Panie, modlimy się za wszystkich, którzy uczestniczyli w Paryżu w tym wydarzeniu. Ty zasiałeś w sercach młodych ziarno, prosimy Cię, chroń to ziarno w ich codziennym życiu, aby mogli przynieść owoc Twojego Królestwa. Powierzamy Ci również miasto i Kościół w Łodzi, aby to zgromadzenie w 2026 roku było światłem w życiu lokalnych Kościołów i w życiu miasta.

Ekumenizm w Łodzi jest starszy niż decyzja Soboru Watykańskiego II — twierdzi kardynał Ryś, były biskup Łodzi. Miasto Łódź, dzięki swojej wielokulturowej historii, jest miastem ekumenicznym, gdzie prawosławni, protestanci, chrześcijanie, Żydzi nauczyli się żyć razem. Od kilku lat obchodzimy Dni Modlitw o Jedność Chrześcijan przez 2–3 tygodnie w styczniu, jako przedłużenie oficjalnych dat Tygodnia Modlitw o Jedność.
Panie, powierzamy Ci tegoroczne spotkania ekumeniczne w naszym mieście i na całym świecie. Daj każdemu wierzącemu serce otwarte na wszystkich braci i siostry, którzy wzywają Twojego imienia i wyznają, że jesteś Panem i Zbawicielem.

W XIX wieku, pod rosyjską okupacją, Łódź była ziemią obiecaną dla inwestorów, właścicieli fabryk. Między rokiem 1830 a 1900 liczba mieszkańców wybuchowo wzrosła z 4300 do 300 000! Nie obyło się to bez wielu niesprawiedliwości wobec licznych robotników. Dziś miasto wyludnia się najszybciej w kraju. Panie, modlimy się do Ciebie za odpowiedzialnych politycznie i gospodarczo na świecie, za ich moc podejmowania decyzji, aby działali sprawiedliwie, brali pod uwagę dobro każdej i każdego, i aby w ten sposób budowali świat, który nikogo nie wykorzystuje, ale dzieli się.

31 grudnia, przed Te Deum na zakończenie roku, Leon XIV zechciał powrócić do głębokiego sensu Roku Świętego, a ponadto już skierował chrześcijan ku innemu jubileuszowi: Rokowi Świętemu Odkupienia w 2033 roku, w perspektywie powrotu do Jerozolimy i w nadziei, że to wydarzenie doprowadzi do pełnej jedności. Panie, nawróć nasze twarde serca, którym brakuje wiary, nadziei i miłości! Naucz nas bardziej kochać naszych braci i siostry z innych Kościołów, bardziej interesować się innymi Kościołami, zakorzeniając się jednocześnie każdy w swoim.

TEKST DO MEDYTACJI

Ekumenizm duchowy oznacza wewnętrzne serce ruchu ekumenicznego: dążenie do jedności chrześcijan poprzez modlitwę, nawrócenie serca i świętość życia, a nie przede wszystkim poprzez porozumienia instytucjonalne czy doktrynalne. Istotnymi elementami tego ekumenizmu duchowego są:

● Wspólna modlitwa: modlitwa razem o jedność, której pragnie Chrystus („aby byli
jedno”, J 17,21).
● Wewnętrzne nawrócenie: uznanie własnych ograniczeń, oczyszczanie pamięci,
wzrastanie w pokorze i miłości.
● Pierwszeństwo Ducha Świętego: jedność jest przede wszystkim darem Boga, zanim
stanie się dziełem ludzkim.
● Przeżywana między nami komunia: uczenie się wzajemnego uznawania się za braci i
siostry w Chrystusie mimo różnic wyznaniowych.
W nauczaniu Kościoła katolickiego Sobór Watykański II (dekret Unitatis redintegratio)
stwierdza, że ekumenizm duchowy jest „duszą całego ruchu ekumenicznego”. Inspiruje on i
podtrzymuje dialog teologiczny oraz konkretne inicjatywy.
Można wskazać kilka konkretnych przykładów:
● Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan.
● Wspólne chwile modlitwy lub lectio divina.
● Wspólne świadectwo miłości i pokoju.
Ekumenizm duchowy jest więc wezwaniem do przeżywania go każdego dnia w naszym
życiu i w naszej modlitwie.

MODLITWA WSTAWIENNICZA

TEKST DO MEDYTACJI

Fragment przemówienia Jego Świątobliwości Patriarchy Ekumenicznego Bartłomieja wygłoszonego podczas Konferencji Biskupów Francji w Lourdes, we wtorek 4 listopada 2025 r.

W kwestii ochrony środowiska musimy również odwołać się do pamięci patriarchy ekumenicznego Dymitriosa, którego proroczy głos już w 1989 roku wezwał nasz Kościół do stania się strażnikiem stworzenia. Od tego czasu wszystkie Kościoły prawosławne, a także Kościół rzymskokatolicki, Wspólnota anglikańska oraz liczne wyznania chrześcijańskie – w tym Światowa Rada Kościołów – odpowiedziały na wezwanie Patriarchatu Ekumenicznego, ustanawiając 1 września dniem modlitwy w intencji ochrony środowiska. Święty Grzegorz z Nyssy uczy nas, że łaska Boża „przenika całe stworzenie”. Nie istnieje zatem granica między tym, co święte, a tym, co świeckie, między duchowym a materialnym – wszystko jest przeniknięte obecnością Boga. Kiedy naukowcy obserwują topnienie lodowców, a my rozważamy jęki stworzenia (Rz 8,22), czytamy tę samą księgę: księgę mądrości Bożej wpisaną w świat.
[…]
Wiemy też, że nasza wiara zawiera cenną mądrość. Uczy nas cierpliwości, umiaru i radości z wyrzeczenia. (…) W świecie opętanym prędkością i konsumpcją musimy na nowo odkryć sens właściwej miary i prostoty. Wybierać jakość zamiast ilości, piękno zamiast użyteczności, wspólnotę zamiast zysku. To nie jest krok wstecz – to wyzwolenie. Wolność życia z wdzięcznością, w prostocie i wewnętrznym pokoju.

MODLITWA WSTAWIENNICZA

W opactwie Hautecombe około czterdziestu młodych ludzi z całego świata i różnych wyznań chrześcijańskich spędzi w przyszłym tygodniu tydzień poświęcony ekumenizmowi w ramach formacji Hautecombe Discipleship School.
Panie, prosimy Cię za wszystkich młodych i rodziny, którzy poświęcają Ci swój czas – w Hautecombe i w różnych miejscach formacji na świecie. Napełnij ich pasją jedności, aby byli świadkami braterstwa wobec tych, których spotykają.

Od 10 do 21 listopada odbywa się COP30 w Belém, w Brazylii, gdzie negocjatorzy, naukowcy i przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego spotykają się, by omawiać priorytetowe działania w walce ze zmianami klimatycznymi. Jednym z głównych tematów poruszanych podczas konferencji jest zarządzanie skutkami społeczno-ekonomicznymi zmian klimatu wobec ludności najbardziej narażonej.
Panie, prosimy Cię za wszystkich uczestników i delegatów tej konferencji. Niech to spotkanie stanie się dla nas źródłem inspiracji, abyśmy coraz bardziej uczyli się żyć w jedności z całym Twoim stworzeniem i mogli odpowiedzieć na „nasze kościelne powołanie na rzecz wspólnego domu”.

Z okazji 1700. rocznicy Soboru Nicejskiego, papież Leon XIV odbędzie swoją pierwszą podróż apostolską w dniach 27 listopada – 2 grudnia do Turcji, a następnie do Libanu. Hasłem pierwszego etapu podróży, w Turcji, będzie: „Jeden Bóg, jedna wiara, jeden chrzest”.
Panie, powierzamy Ci tę podróż apostolską papieża Leona i przesłanie, które niesie dla tych krajów. Niech ta wizyta papieska pogłębi więzi przyjaźni między naszymi Kościołami i przyczyni się do pokoju oraz jedności chrześcijan na świecie.

TEKST DO MEDYTACJI

Fragment deklaracji soborowej Nostra Aetate podpisanej 60 lat temu

(28 października 1965 – 28 października 2025)

4. Religia żydowska
Zagłębiając tajemnicę Kościoła, święty Sobór obecny pamięta o więzi którą lud Nowego Testamentu zespolony jest duchowo z plemieniem Abrahama. Kościół bowiem Chrystusowy uznaje, iż początki jego wiary i wybrania znajdują się według Bożej tajemnicy zbawienia już u Patriarchów, Mojżesza i Proroków. Wyznaje, że w powołaniu Abrahama zawarte jest również powołanie wszystkich wyznawców Chrystusa, synów owego Patriarchy według wiary, i że wyjście ludu wybranego z ziemi niewoli jest mistyczną zapowiedzią i znakiem zbawienia Kościoła. Przeto nie może Kościół zapomnieć o tym, że za pośrednictwem owego ludu, z którym Bóg w niewypowiedzianym miłosierdziu swoim postanowił zawrzeć Stare Przymierze, otrzymał objawienie Starego Testamentu i karmi się korzeniem dobrej oliwki, w którą wszczepione zostały gałązki dziczki oliwnej narodów. Wierzy bowiem Kościół, że Chrystus, Pokój nasz, przez krzyż pojednał Żydów i narody i w sobie uczynił je jednością. (…)

5. Powszechne braterstwo wykluczające wszelką dyskryminację
Nie możemy zwracać się do Boga jako do Ojca wszystkich, jeśli nie zgadzamy się traktować po bratersku kogoś z ludzi na obraz Boży stworzonych. (…) Toteż Kościół odrzuca jako obcą duchowi Chrystusowemu wszelką dyskryminację czy prześladowanie stosowane ze względu na rasę czy kolor skóry, na pochodzenie społeczne czy religię. (…)

MODLITWA WSTAWIENNICZA

Ojcze najmiłościwszy, Boże Abrahama, Izaaka i Jakuba, Ty, którzy opłakiwałeś przemoc między Kainem i Ablem, Prosimy Cię o pokój w Ziemi Świętej, tej ziemi, gdzie zdecydowałeś złączyć się z nami w naszym człowieczeństwie.

Ojcze najmiłościwszy, Boże Abrahama, Izaaka i Jakuba, Ty, który umożliwiłeś pojednanie Józefa i jego braci, Przebacz nam za całą pogardę dla twego ludu Izraela…
(cisza) Prosimy Cię, Ojcze, aby wzrastało braterstwo między ludem żydowskim i innymi narodami.

Ojcze najmiłościwszy, Boże Abrahama, Izaaka i Jakuba, Ty, który wyprowadziłeś Izraela z Egiptu i przywróciłeś mu wolność, Obdarz radością lud żydowski i zachowaj go w wierności Twemu Przymierzu.

Ojcze najmiłościwszy, Boże Abrahama, Izaaka i Jakuba, Ty, który zjednoczyłeś dwanaście plemion Izraela wokół Tory, daj pokój Żydom wierzącym w Jezusa.

Ojcze najmiłościwszy, Boże Abrahama, Izaaka i Jakuba, Ty, który posłałeś swojego Syna Jezusa, aby nas zbawił spraw, aby twoje błogosławieństwo spoczęło na chrześcijanach pochodzenia żydowskiego.

Ojcze najmiłościwszy, Boże Abrahama, Izaaka i Jakuba, Ojcze Jezusa Chrystusa, Ty który dałeś Twojego umiłowanego Syna, aby wszyscy byli jedno, zgromadź w jedności wszystkie Kościoły chrześcijańskie.

Ojcze najmiłościwszy, Boże Abrahama, Izaaka i Jakuba, Ty, który dałeś ludowi Żydowskiemu obietnicę przyjścia Mesjasza, Ty, który dałeś Kościołowi oczekiwanie na powrót Twojego Syna. Uwielbiamy Cię i w Duchu Świętym mówimy: „Maranatha, przyjdź Panie”

Odwieczny i wszechmocny Boże, wysłuchaj modlitwy Twojego Kościoła. Ty, który wybrałeś Abrahama i jego potomstwo, aby uczynić ich dziećmi Twojej obietnicy, prowadź do pełni odkupienia pierwszy lud Przymierza. Spraw, aby ludy ziemi zostały dzięki łasce przyjęte do rodziny Abrahama, a całe stworzenie z radością weszło do Twojego królestwa pokoju. Przez Jezusa Chrystusa, Pana naszego. Amen.

TEKST DO MEDYTACJI

Wspólne zaangażowanie Kościołów katolickiego i protestanckiego w Niemczech w 2017 roku (500-lecie Reformacji)

Chcemy podjąć konkretne działania, które przemienią naszą modlitwę, nauczanie i postępowanie w duchu ekumenicznego braterstwa.

Ufni w moc Ducha Świętego, zobowiązujemy się do podkreślania fundamentalnych punktów wspólnych naszej wiary i do ciągłego postępu na drodze ekumenicznej nauki. Zobowiązujemy się do pogłębiania punktów wspólnych w rozumieniu doktryny usprawiedliwienia, które zostały udokumentowane we „Wspólnej deklaracji”, i do wykorzystywania ich w celu wyjaśnienia koncepcji Kościoła.

Ufni w moc Ducha Świętego, zobowiązujemy się wspólnie dawać świadectwo o Bogu w tym świecie. Zobowiązujemy się, w miarę możliwości, działać razem i aktywnie się wspierać — zwłaszcza w dziedzinach miłosierdzia i diakonii, sprawiedliwości społecznej, utrzymania pokoju oraz poszanowania praw człowieka.

Ufni w moc Ducha Świętego, zobowiązujemy się promować i pogłębiać kulturę dialogu i współpracy na wszystkich poziomach życia kościelnego. W tym celu chcemy inspirować się Charta Oecumenica, do której się zobowiązaliśmy. Będziemy dbać o to, by podczas wszystkich nabożeństw modlono się za naszych partnerów ekumenicznych.

Ufni w moc Ducha Świętego, zobowiązujemy się powstrzymać od wszystkiego, co mogłoby prowadzić do nowych podziałów między Kościołami. Zobowiązujemy się szukać dialogu, zanim podejmiemy decyzje w kwestiach etycznych, które nas dzielą.

Ufni w moc Ducha Świętego, zobowiązujemy się udzielać wszelkiej potrzebnej pomocy małżeństwom międzywyznaniowym, aby umacniały wspólną wiarę i wspierały religijne wychowanie swoich dzieci. Zobowiązujemy się rozwijać postawę ekumeniczną w małżeństwach międzywyznaniowych w ramach naszych Kościołów.

Ufni w moc Ducha Świętego, zobowiązujemy się zrobić wszystko, co w naszej mocy, aby możliwe były postępy na drodze do widzialnej jedności Kościołów. Zobowiązujemy się jeszcze intensywniej niż dotąd podporządkować dialog teologiczny temu zadaniu. Składamy te zobowiązania przed Bogiem. Niech On będzie z nami, abyśmy mogli ich dochować, i niech obdarzy nas swoim pokojem, byśmy mogli je wypełnić.

MODLITWA WSTAWIENNICZA

11 października miało miejsce oficjalne otwarcie immersyjnej wystawy „Lumeum” w dawnej pływalni klasztoru w Betanii, w obecności biskupa Chur, Jego Ekscelencji Josepha Marii Bonnemaina, oraz przedstawicieli Kościołów reformowanego i ewangelickiego. Wystawa w nowy i twórczy sposób pozwala odwiedzającym odkryć życie szwajcarskiego budowniczego pokoju Mikołaja z Flüe i jego żony Doroty Wyss. Aby to dzieło mogło poruszać coraz więcej odwiedzających — często poszukujących sensu życia, zwłaszcza młodych ludzi — Panie, prosimy Cię.

31 października 1517 roku Marcin Luter przybił swoje 95 tez na drzwiach kościoła w Wittenberdze. Stało się to początkiem Reformacji i podziału Kościołów na Zachodzie. Od tamtego czasu coraz więcej osób pracuje nad przywróceniem jedności chrześcijan. Abyśmy pewnego dnia mogli odnaleźć jedność taką, akiej Ty pragniesz — tchnij, Panie, swego Ducha w wiernych i odpowiedzialnych za nasze Kościoły – Panie, prosimy Cię.

„W imię Pana. Amen.” — tymi słowami rozpoczyna się traktat z 1291 roku, stanowiący akt założycielski Szwajcarii. Motto wpisane w sklepienie gmachu parlamentu federalnego: „Jeden za wszystkich, wszyscy za jednego”, neutralność kraju oraz duch Mikołaja z Flüe i Henriego Dunanta od wieków chronią Szwajcarię przed wojnami i kształtują ducha pokoju i solidarności. Aby te wartości, dziś zagrożone, nadal inspirowały mieszkańców, a także kobiety i mężczyzn zaangażowanych w życie polityczne tego kraju i wszystkich naszych krajów — Panie, prosimy Cię.

TEKST DO MEDYTACJI

Z Listu chrześcijan z Niemiec, Polski i Ukrainy do chrześcijan Prawosławnego Kościoła w Rosji

Żyjemy w czasach wojny i nikt nie wie, jak ona się zakończy. W tym morzu przemocy i zniszczenia wiele osób pyta: „Gdzie jest Bóg?” Chcemy wyrazić nasze przekonanie, że doświadczenie zła nie może zniszczyć naszej wiary w Boga. Bóg jest miłością i miłość będzie miała ostatnie słowo. 
Tym listem skierowanym do chrześcijan Kościoła Prawosławnego w Rosji chcemy zatrzymać okrutną spiralę nienawiści i zniszczenia. Wyciągamy dłoń, która, mamy nadzieję, pewnego dnia zostanie przyjęta. Naszym celem jest pokój, który oznacza uzdrowienie zranionych i zniszczonych relacji, sprawiedliwość, a także przebaczenie i pojednanie. 
Niekiedy pada stwierdzenie, że jest jeszcze zbyt wcześnie, aby o tym rozmawiać. Nie wolno nam czekać. Nie możemy stać bezczynnie i patrzeć na straszliwą śmierć tak wielu ludzi, po obu stronach frontu. Dlatego my, chrześcijanie z Niemiec, Polski i Ukrainy, piszemy ten list do chrześcijan Kościoła Prawosławnego w Rosji. Wyrasta on z bólu naszych serc i stanowi zaproszenie do wspólnego poszukiwania woli Bożej. 
Siostry i Bracia w Chrystusie! W czasie wojny, gdy morduje się braci i siostry, trudno się do siebie zwracać takimi słowami. Ale jako chrześcijanie modlimy się słowami „Ojcze Nasz” po obu stronach frontu. Wierzymy, że Bóg stworzył wszystkich ludzi i nigdy nie przestał ich kochać, nawet gdy stali się grzesznikami i przestępcami.
Wojna sprawia, że agresor i ofiara ​​nie rozmawiają już ze sobą, nie patrzą sobie w oczy, nienawidzą się i nie chcą mieć ze sobą nic wspólnego. Podczas wojny między nami jest przepaść, bez mostu, bez relacji, bez dialogu twarzą w twarz. Chrystus przezwyciężył także nienawiść. On oddał swoje życie, aby pokonać dzielącą nas otchłań. Przebaczenie ofiary wobec sprawcy oznacza, że nie nienawidzimy, że nie dążymy do odwetu, że nie szukamy nieszczęścia ani śmierci wroga. Może to być bardzo trudne lub wręcz niemożliwe dla osób, których życiowe plany legły w gruzach i których bliscy zostali zamordowani. Wiemy, że Bóg nigdy nie żąda od nas więcej, niż jesteśmy w stanie udźwignąć. Chcemy
jednak zrobić wszystko, co w naszej mocy, aby nasza  chrześcijańska wiara nie straciła mocy i mogła utorować nam drogę w przyszłość.
Walczymy o położenie kresu nienawiści i zbrodni, ale nie przeciw człowiekowi, który jest – przed Bogiem – naszym bratem lub naszą siostrą. Ostatecznie, przebaczenie oznacza  wyciągniętą rękę, ofertę odnowionej relacji, skierowaną do sprawcy. 
W tradycji mistycznej odnajdujemy obraz Boga, który ukrywa twarz, gdyż płacze.  A płacze, bo kocha. Boża miłość, Boży płacz jest gorącą prośbą o nawrócenie. Modlimy się o nawrócenie, a nie o śmierć naszych wrogów. Nie chcemy zniszczenia Rosji i Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, ale ich uzdrowienia. Modlimy się o taką Rosję, w której tętniące życiem chrześcijaństwo pomaga szanować godność wszystkich ludzi i tworzyć cywilizację wolności i miłości. 
To jednak nie jest możliwe bez prawdy. Nie da się udawać, że nic złego się nie stało. Sprawca  musi
spojrzeć w oczy ofiary i zobaczyć jej rany. Ma nauczyć się patrzeć na swoją rolę z jej perspektywy. To jest początek pokuty. Trzeba przyznać się do winy, ubolewać nad nią, w ramach możliwości naprawić szkody. Pokuta oznacza wzięcie na siebie ciężaru uzdrowienia relacji. Trzeba zawrócić z drogi bycia sprawcą i stać się w tym sensie innym człowiekiem. To może być bardzo długi proces. 

Przyznajemy, że sami jesteśmy dalecy od tej miłości i sami potrzebujemy nawrócenia. Po naszej stronie jest też wina. To, czego oczekujemy od drugiej strony, jest także żądaniem wobec nas samych.
Inaczej nie możemy być wiarygodni. Modlimy się: „Ojcze nasz, który jesteś w niebie… i odpuść nam nasze winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom”. 
Kiedy spojrzymy sobie w oczy i wspólnie płaczemy nad strasznym cierpieniem, które się wydarzyło, wtedy będziemy mogli ostrożnie zacząć odbudowę świata i tworzyć sprawiedliwy pokój.
Wiemy, że w Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej jest wielu chrześcijan, którzy nie chcą upolitycznienia Kościoła, ale szukają chrześcijańskiej wiary, nadziei i miłości oraz bliskości Boga w sakramentach. W
Rosji i na okupowanych przez Rosję terenach Ukrainy są chrześcijanie, Rosjanie i Ukraińcy, którzy
odrzucają tę wojnę i często drogo płacą  za swoje przekonania, są osadzani w  więzieniach lub
zmuszani do emigracji. Chcemy ich zapewnić o naszej bliskości i zachęcić, aby się nie bali, zaufali Bogu i szukali dróg pokoju. Chcemy powiedzieć wszystkim w Rosji, że wierzymy, że wspólna, pokojowa przyszłość jest możliwa. 
Potrzebujemy ciszy i modlitwy, aby usłyszeć wolę Boga, jego wezwanie do miłości, aby być gotowymi naśladować Go i zostawić wszystko inne za sobą. Módlmy się za siebie nawzajem. Wiemy, że wiara jest pusta, jeśli nie idą za nią czyny. Szukajmy odpowiednich dróg. 

Oświęcim, 30 Października 2024 r.

MODLITWA WSTAWIENNICZA

Panie nasz i Boże,

pokornie prosimy Cię o dar jedności i pokoju we wszystkich zakątkach świata, gdzie wciąż rozbrzmiewa głos wojny i gdzie brat podnosi rękę na brata. Szczególnie dziś błagamy Cię o dar pokoju dla udręczonej Ukrainy, o zakończenie przemocy i o światło nadziei dla wszystkich, którzy cierpią z powodu wojny. Umocnij wiarę i zaufanie tych, którzy w Ciebie wierzą — zwłaszcza naszych sióstr i braci Ukraińców.

Panie,

udziel nam daru łez, abyśmy potrafili płakać wraz z tymi, którzy płaczą, i współczuć wszystkim dotkniętym cierpieniem. Daj nam serca zdolne do przebaczenia tym, którzy nas skrzywdzili, i obdarz nas pokorą, byśmy umieli prosić o przebaczenie, gdy sami stajemy się winowajcami.

Panie,

nawróć nasze narody i prowadź tych, którzy sprawują władzę i podejmują decyzje kształtujące losy ludów. Niech kierują się mądrością, sprawiedliwością i pragnieniem dobra wspólnego.

Panie,

odnów więzi między narodami i wspólnotami, pojednaj tych, których dzieli wrogość i uprzedzenia. Naucz nas w każdym człowieku, którego stawiasz na naszej drodze, rozpoznawać brata i siostrę, dzieci tego samego Ojca.

Panie,

umocnij chrześcijan w Rosji i na Ukrainie, którzy wbrew przemocy głoszą pokój i ponoszą za to cierpienie. Obdarz ich wytrwałością, wiarą i niezachwianym zaufaniem w Twoją Opatrzność.

TEKST DO MEDYTACJI

« DILEXI TE » – UMIŁOWAŁEM CIĘ » papieża Léona XIV (N°119-121)

Jako chrześcijanie nie rezygnujemy z jałmużny. […] Nie będzie to rozwiązaniem problemu ubóstwa w świecie, którego należy szukać rozumem, wytrwałością i zaangażowaniem
społecznym. Jednak potrzebujemy praktykować jałmużnę, by dotknąć cierpiącego ciała
ubogich
Miłość chrześcijańska pokonuje wszelkie bariery, zbliża oddalonych, łączy obcych, czyni
bliskimi nieprzyjaciół, przekracza przepaście po ludzku nie do pokonania, wnika w
najskrytsze zakamarki społeczeństwa. Ze swej natury miłość chrześcijańska jest prorocza,
dokonuje cudów, nie ma granic: jest dla tego, co niemożliwe. Miłość jest przede wszystkim
sposobem pojmowania życia, sposobem jego przeżywania. Otóż Kościół, który nie stawia
miłości żadnych granic, który nie zna wrogów, z którymi trzeba walczyć, lecz tylko mężczyzn
i kobiety, których należy miłować – to Kościół, którego potrzebuje dziś świat.
Niech będzie możliwe, zarówno poprzez waszą pracę, jak i wasze zaangażowanie na rzecz
przemiany niesprawiedliwych struktur społecznych, jak też poprzez prosty, bardzo osobisty i
bliski gest pomocy, aby ubogi poczuł, że następujące słowa Jezusa są skierowane do niego:
„Ja cię umiłowałem” (Ap 3, 9).

MODLITWA WSTAWIENNICZA

W wielu krajach, takich jak Francja, wolność religijna jest regularnie kwestionowana;
chrześcijanie są zagrożeni, a niektórzy z nich są atakowani – przez ekstremistów,
dziennikarzy, a nawet państwo.

Panie, obdarz odwagą i wytrwałością prześladowanych chrześcijan na całym
świecie. Niech ich świadectwo wierności i wiary przyniesie pokój w sercach
podzielonego i ogarniętego przemocą świata.

Sarah Mullally, dotychczas biskup anglikański Londynu, została na początku października mianowana arcybiskupem Canterbury. Jest pierwszą kobietą piastującą
to stanowisko w Kościele anglikańskim i tym samym staje się prymasem Wspólnoty
Anglikańskiej, której grozi rozłam z powodu podziałów wewnątrz samej wspólnoty.

Panie, daj jej siłę niezbędną w jej posłudze, aby mogła stawić czoła napięciom.
Niech zawsze dąży do pokoju i jedności między Kościołami należącymi do
Wspólnoty Anglikańskiej, a także, w szerszym ujęciu, między różnymi wyznaniami chrześcijańskimi.

We Francji, podobnie jak w innych krajach Europy, bardzo wiele kościołów i kaplic,
zwłaszcza katolickich, jest udostępnianych na prośbę małych wspólnot chrześcijańskich – ewangelickich, prawosławnych lub innych wschodnich obrządków. Udostępnianie kościołów na potrzeby sprawowania kultu świadczy o braterskiej solidarności i obecności chrześcijan w naszych społeczeństwach.

Panie, dziękujemy Ci za te miejsca owocnej współpracy między naszymi Kościołami
i wspólnotami chrześcijańskimi. Spraw, aby wszyscy, którzy szukają miejsca kultu,
znaleźli życzliwe przyjęcie w odpowiednich warunkach, aby „święcone było imię Twoje”.

4 października papież Leon XIV opublikował swoją pierwszą adhortację apostolską
zatytułowaną Dilexi te – „Umiłowałem cię” (Ap 3,9). Kontynuując myśl swojego
poprzednika, papieża Franciszka, tekst ten – skierowany do wszystkich ludzi dobrej woli – dotyczy miłości do ubogich na całym świecie.

Panie, spraw, aby każdy chrześcijanin bardziej otworzył oczy i serce na kwestie sprawiedliwości społecznej, abyśmy wspólnie mogli „zachęcić całą ludzkość do konkretnego zaangażowania się w rozwiązanie wielkiego problemu ubóstwa na świecie”.

TEKST DO MEDYTACJI

Niedokończony list Brata Rogera z 16 sierpnia 2005 roku, w dniu jego śmierci

„Pokój zostawiam wam, pokój mój daję wam” – czym jest ten pokój, który daje Bóg?
Jest to przede wszystkim pokój wewnętrzny, pokój serca. To on pozwala patrzeć z nadzieją na świat, nawet jeśli jest on często rozdarty przemocą i konfliktami. Ten Boży pokój jest też oparciem, byśmy mogli, z całą pokorą, przyczyniać się do budowania pokoju tam, gdzie jest on zagrożony. W swojej Ewangelii, w olśniewającym przebłysku intuicji, św. Jan wyraża, kim jest Bóg, w trzech słowach: „Bóg jest miłością.” Jeśli tylko te trzy słowa naprawdę pojmiemy, zajdziemy daleko, bardzo daleko. Czym jest miłość? Miłość to przebaczenie, życie w pojednaniu. A pojednanie jest zawsze przebudzeniem dla duszy. Szukanie pojednania i pokoju wymaga walki z samym sobią. Nie jest to droga łatwa. Nic trwałego nie buduje się w łatwości. Duch jedności nie jest naiwny – jest poszerzeniem serca, głęboką życzliwością, nie słucha podejrzeń. Aby być nosicielami jedności, czy zechcemy w naszym codziennym życiu postępować drogą zaufania i wciąż odnawiającej się dobroci serca? A przez całe życie Duch Święty będzie nam dawał siłę, byśmy znów wyruszali w drogę – od jednego początku do kolejnego początku – ku przyszłości pokoju.

MODLITWA WSTAWIENNICZA

18 października 1685 roku król Ludwik XIV podpisał edykt z Fontainebleau, ograniczający
wolność protestantów we Francji. Szkoły zostały zamknięte, synody zakazane, a coraz
więcej hugenotów było zmuszanych do przejścia na katolicyzm. Dopiero sto lat później,
wraz z rewolucją francuską, ogłoszono we Francji wolność religijną.
Panie, powierzamy Ci wszelką pracę badawczą i upamiętniającą, jaka będzie miała miejsce
w trakcie spotkania w najbliższych dniach w Fontainebleau. Niech to wydarzenie pomoże
nam nadal zbliżać się do siebie i pojednywać jako bracia w Chrystusie; niech prowadzi nas
do wdzięczności za już przebyte drogi jedności.

We wrześniu 2025 roku, z okazji tysiąclecia koronacji księcia Bolesława I na króla Polski, miasto Gniezno gościło wielkie wydarzenie ekumeniczne – Kongres dla Pokoju. Pokój jest paschalnym darem, który możemy przyjąć poprzez dialog, braterstwo, pojednanie i modlitwę.
Panie, tak wiele osób cierpi z powodu wojny: uchodźcy, pogrążeni w żałobie, ranni. Pokój
często wydaje się zablokowany i nieosiągalny. Spraw, by dzięki Twojej łasce wrogowie stali
się braćmi.

W roku 1925 dwóch przyjaciół – anglikański wicehrabia Halifax i francuski kapłan katolicki Fernand Portal – rozpoczęli dialog, który dał początek Rozmowom z Malines. Sto lat później, we wrześniu 2025 roku, w Malines odbyły się uroczystości dziękczynne za dialog anglikańsko-katolicki, który uczynił ogromne postępy między innymi dzięki tym braterskim rozmowom.
Panie, dziękujemy Ci za przyjaźnie zawiązane między braćmi i siostrami różnych wyznań.
Prosimy szczególnie za braćmi i siostrami ze Wspólnoty Chemin Neuf, którzy nie są
katolikami rzymskimi. Niech nasza wspólnota i wspólna misja będą autentycznym znakiem
Twojego Królestwa.

TEKST DO MEDYTACJI

Orygenes komentuje fragment J 2,18-19

«Jakim znakiem wykażesz się wobec nas, skoro takie rzeczy czynisz?» Jezus im odpowiedział: „Zburzcie tę świątynię, a Ja w trzech dniach wzniosę ją na nowo”. Skoro „wy jesteście ciałem Chrystusa i Jego członkami, każdy z osobna”, to nawet jeśli budowla świątyni wydaje się rozpadać i niszczeć, i jeśli – jak napisano w Psalmie 21 – wszystkie kości Chrystusa zdają się być rozproszone przez prześladowanie i ucisk […], to jednak świątynia zostanie odbudowana, ciało zmartwychwstanie trzeciego dnia, po dniu nieszczęścia […] Tak jak widzialne ciało Jezusa zostało ukrzyżowane, pogrzebane, a potem zmartwychwstało, tak całe ciało świętych Chrystusa jest ukrzyżowane z Chrystusem i już nie żyje […]. Kiedy nastąpi to zmartwychwstanie prawdziwego i doskonalszego Ciała Chrystusa, wtedy członki Chrystusa, które – porównując z tym, czym mają się stać – są teraz tylko wysuszonymi kośćmi, zostaną złączone: kość do kości, staw do stawu; bo nikt, kto nie będzie miał stawów, nie będzie częścią tego „człowieka doskonałego, na miarę pełni rozwoju” Ciała „Chrystusowego”. Wtedy członki, choć liczne, będą stanowić jedno ciało, bo wszystkie członki staną się – mimo swojej liczby – jednym ciałem. […] I wtedy, bardziej niż teraz, zostanie oddany większy zaszczyt temu, komu go brakuje, „aby nie było rozłamu w ciele, lecz aby członki troszczyły się o siebie nawzajem”, a jeśli jeden jest otoczony czcią, wszyscy będą się cieszyć razem z nim.

MODLITWA WSTAWIENNICZA

Wielu przywódców Kościołów zareagowało bardzo pozytywnie na wybór Leona XIV.
Na przykład mennonici, w przededniu 500-lecia swojego istnienia, mają nadzieję, że
ten nowy pontyfikat „otworzy nowe drzwi w leczeniu pamięci i umacnianiu relacji
jako uczniowie Chrystusa”.
Błogosławimy Cię, Panie, za relacje, które sto lat temu wydawałyby się nie do
pomyślenia. Duchu Święty, odnawiaj pasterzy Twojego Kościoła w ich
pragnieniu jedności.

W silnie zsekularyzowanym kontekście Quebecu, Kanadyjskie Centrum Ekumenizmu
jest stowarzyszeniem promującym wzajemne poznanie się wspólnot chrześcijańskich
w Kanadzie.
Błogosławimy Cię, Panie, za inicjatywy promujące jedność chrześcijan w
Kanadzie. Duchu Święty, w tym mocno zsekularyzowanym kontekście Quebecu,
daj nam żyć jednością, by ewangelizować.

Dom studencki w Montrealu, powierzony Wspólnocie Chemin Neuf, odzwierciedla
wielokulturowość tego miasta – mieszkają tam osoby z 15 narodowości i 5 różnych
wyznań chrześcijańskich.
Błogosławimy Cię, Panie, za to wyjątkowe doświadczenie jedności i braterstwa,
którego mogą doświadczyć ci młodzi ludzie podczas swoich lat studiów. Duchu
Święty, Ty, który miłujesz jedność w różnorodności, bądź Tym, który nas
jednoczy!